Skip to content
Kirtan Book

Brahmadayah Suragana lyrics

Sanskrit lyrics with IAST diacritics, Devanagari, and English meaning.

Author
Vyasadeva
Source
Bhagavata Purana (Srimad Bhagavatam)
Language
Sanskrit
  1. Verse 1

    (1)brahmādayaḥ suragaṇā munayo’ atha siddhāḥsattvaikatānagatayo vacasāṁ pravāhaiḥnārādhituṁ puruguṇairadhunāpi pipruḥkiṁ toṣṭumarhati sa me harirugrajāteḥ [8] (2)manye dhanābhijanarūpatapaḥśrutaujastejaḥ prabhāvabalapauruṣabuddhi yogāḥnārādhanāya hi bhavanti parasya puṁsobhaktyā tutoṣa bhagavāngajayūthapāya [9] (3)viprāddviṣaḍguṇayutādaravindanābhapādāravindavimukhātśvapacaṁ variṣṭhammanye tadarpitamanovacanehitārthaprāṇaṁ punāti sa kulaṁ na tu bhūrimānaḥ [10] (4)naivātmanaḥ prabhurayaṁ nijalābhapūrṇomānaṁ janādaviduṣaḥ karuṇo vṛṇīteyadyajjano bhagavate vidadhīta mānaṁtaccātmane pratimukhasya yathā mukhaśrīḥ [11] (5)tasmādahaṁ vigataviklava īśvarasyasarvātmanā mahi gṛṇāmi yathā manīṣamnīco’ ajayā guṇavisargamanupraviṣṭaḥpūyeta yena hi pumānanuvarṇitena [12] (6)sarve hyamī vidhikarāstava sattvadhāmnobrahmādayo vayamiveśa na codvijantaḥkṣemāya bhūtaya utātmasukhāya cāsyavikrīḍitaṁ bhagavato rucirāvatāraiḥ [13] (7)tad yaccha manyumasuraśca hatastvayādyamodeta sādhurapi vṛścikasarpahatyālokāśca nirvṛtimitāḥ pratiyanti sarverūpaṁ nṛsiṁha vibhayāya janāḥ smaranti [14] (8)nāhaṁ bibhemyajita te’ atibhayānakāsyajihvārkanetrabhrukuṭīrabhasogradaṁṣṭrātāntrasrajaḥkṣatajakeśaraśaṅkukarṇānnirhrādabhītadigibhādaribhinnakhāgrāt [15] (9)trasto’ asmyahaṁ kṛpaṇavatsala duḥsahograsaṁsāracakrakadanādgrasatāṁ praṇītaḥbaddhaḥ svakarmabhiruśattama te’ aṅghrimūlaṁprīto’ apavargaśaraṇaṁ hvayase kadā nu [16] (10)yasmātpriyāpriyaviyogasaṁyogajanmaśokāgninā sakalayoniṣu dahyamānaḥduḥkhauṣadhaṁ tadapi duḥkhamataddhiyāhaṁbhūmanbhramāmi vada me tava dāsyayogam [17] (11)so’ ahaṁ priyasya suhṛdaḥ paradevatāyālīlākathāstava nṛsiṁha viriñcagītāḥañjastitarmyanugṛṇanguṇavipramuktodurgāṇi te padayugālayahaṁsasaṅgaḥ [18] (12)bālasya neha śaraṇaṁ pitarau nṛsiṁhanārtasya cāgadamudanvati majjato nauḥtaptasya tatpratividhirya ihāñjaseṣṭastāvadvibho tanubhṛtāṁ tvadupekṣitānām [19] (13)yasminyato yarhi yena ca yasya yasmādyasmai yathā yaduta yastvaparaḥ paro vābhāvaḥ karoti vikaroti pṛthaksvabhāvaḥsañcoditastadakhilaṁ bhavataḥ svarūpam [20] (14)māyā manaḥ sṛjati karmamayaṁ balīyaḥkālena coditaguṇānumatena puṁsaḥchandomayaṁ yadajayārpitaṣoḍaśāraṁsaṁsāracakramaja ko’ atitarettvadanyaḥ [21] (15)sa tvaṁ hi nityavijitātmaguṇaḥ svadhāmnākālo vaśīkṛtavisṛjyavisargaśaktiḥcakre visṛṣṭamajayeśvara ṣoḍaśāreniṣpīḍyamānamupakarṣa vibho prapannam [22] (16)dṛṣṭā mayā divi vibho’ akhiladhiṣṇyapānāmāyuḥ śriyo vibhava icchati yānjano’ ayamye’ asmatpituḥ kupitahāsavijṛmbhitabhrūvisphūrjitena lulitāḥ sa tu te nirastaḥ [23] (17)tasmādamūstanubhṛtāmahamāśiṣo’ ajñaāyuḥ śriyaṁ vibhavamaindriyamāviriñcyātnecchāmi te vilulitānuruvikrameṇakālātmanopanaya māṁ nijabhṛtyapārśvam [24] (18)kutrāśiṣaḥ śrutisukhā mṛgatṛṣṇirūpāḥkvedaṁ kalevaramaśeṣarujāṁ virohaḥnirvidyate na tu jano yadapīti vidvānkāmānalaṁ madhulavaiḥ śamayandurāpaiḥ [25] (19)kvāhaṁ rajaḥprabhava īśa tamo’ adhike’ asminjātaḥ suretarakule kva tavānukampāna brahmaṇo na tu bhavasya na vai ramāyāyanme’ arpitaḥ śirasi padmakaraḥ prasādaḥ [26] (20)naiṣā parāvaramatirbhavato nanu syājjantoryathātmasuhṛdo jagatastathāpisaṁsevayā surataroriva te prasādaḥsevānurūpamudayo na parāvaratvam [27] (21)evaṁ janaṁ nipatitaṁ prabhavāhikūpekāmābhikāmamanu yaḥ prapatanprasaṅgātkṛtvātmasātsurarṣiṇā bhagavangṛhītaḥso’ ahaṁ kathaṁ nu visṛje tava bhṛtyasevām [28] (22)matprāṇarakṣaṇamananta piturvadhaścamanye svabhṛtyaṛṣivākyamṛtaṁ vidhātumkhaḍgaṁ pragṛhya yadavocadasadvidhitsustvāmīśvaro madaparo’ avatu kaṁ harāmi [29] (23)ekastvameva jagadetamamuṣya yattvamādyantayoḥ pṛthagavasyasi madhyataścasṛṣṭvā guṇavyatikaraṁ nijamāyayedaṁnāneva tairavasitastadanupraviṣṭaḥ [30] (24)tvamvā idaṁ sadasadīśa bhavāṁstato’ anyomāyā yadātmaparabuddhiriyaṁ hyapārthāyadyasya janma nidhanaṁ sthitirīkṣaṇaṁ catadvaitadeva vasukālavadaṣṭitarvoḥ [31] (25)nyasyedamātmani jagadvilayāmbumadhyeśeṣetmanā nijasukhānubhavo nirīhaḥyogena mīlitadṛgātmanipītanidrasturye sthito na tu tamo na guṇāṁśca yuṅkṣe [32] (26)tasyaiva te vapuridaṁ nijakālaśaktyāsañcoditaprakṛtidharmaṇa ātmagūḍhamambhasyanantaśayanādviramatsamādhernābherabhūtsvakaṇikāvaṭavanmahābjam [33] (27)tatsambhavaḥ kavirato’ anyadapaśyamānastvāṁ bījamātmani tataṁ sa bahirvicintyanāvindadabdaśatamapsu nimajjamānojāte’ aṅkure kathamuhopalabheta bījam [34] (28)sa tvātmayonirativismita āśrito’ abjaṁkālena tīvratapasā pariśuddhabhāvaḥtvāmātmanīśa bhuvi gandhamivātisūkṣmaṁbhūtendriyāśayamaye vitataṁ dadarśa [35] (29)evaṁ sahasravadanāṅghriśiraḥkarorunāsādyakarṇanayanābharaṇāyudhāḍhyammāyāmayaṁ sadupalakṣitasanniveśaṁdṛṣṭvā mahāpuruṣamāpa mudaṁ viriñcaḥ [36] (30)tasmai bhavānhayaśirastanuvaṁ hi bibhradvedadruhāvatibalau madhukaiṭabhākhyauhatvānayacchrutigaṇāṁśca rajastamaścasattvaṁ tava priyatamāṁ tanumāmananti [37] (31)itthaṁ nṛtiryagṛṣidevajhaṣāvatārairlokānvibhāvayasi haṁsi jagatpratīpāndharmaṁ mahāpuruṣa pāsi yugānuvṛttaṁchannaḥ kalau yadabhavastriyugo’ atha sa tvam [38] (32)naitanmanastava kathāsu vikuṇṭhanāthasamprīyate duritaduṣṭamasādhu tīvramkāmāturaṁ harṣaśokabhayaiṣaṇārtaṁtasminkathaṁ tava gatiṁ vimṛśāmi dīnaḥ [39] (33)jihvaikato’ acyuta vikarṣati māvitṛptāśiśno’ anyatastvagudaraṁ śravaṇaṁ kutaścitghrāṇo’ anyataścapaladṛkkva ca karmaśaktirbahvyaḥ sapatnya iva gehapatiṁ lunanti [40] (34)evaṁ svakarmapatitaṁ bhavavaitaraṇyāmanyonyajanmamaraṇāśanabhītabhītampaśyanjanaṁ svaparavigrahavairamaitraṁhanteti pāracara pīpṛhi mūḍhamadya [41] (35)ko nvatra te’ akhilaguro bhagavanprayāsauttāraṇe’ asya bhavasambhavalopahetoḥmūḍheṣu vai mahadanugraha ārtabandhokiṁ tena te priyajanānanusevatāṁ naḥ [42] (36)naivodvije para duratyayavaitaraṇyāstvadvīryagāyanamahāmṛtamagnacittaḥśoce tato vimukhacetasa indriyārthamāyāsukhāya bharamudvahato vimūḍhān [43] (37)prāyeṇa deva munayaḥ svavimuktikāmāmaunaṁ caranti vijane na parārthaniṣṭhāḥnaitānvihāya kṛpaṇānvimumukṣa ekonānyaṁ tvadasya śaraṇaṁ bhramato’ anupaśye [44] (38)yanmaithunādigṛhamedhisukhaṁ hi tucchaṁkaṇḍūyanena karayoriva duḥkhaduḥkhamtṛpyanti neha kṛpaṇā bahuduḥkhabhājaḥkaṇḍūtivanmanasijaṁ viṣaheta dhīraḥ [45] (39)maunavrataśrutatapo’ adhyayanasvadharmavyākhyārahojapasamādhaya āpavargyāḥprāyaḥ paraṁ puruṣa te tvajitendriyāṇāṁvārtā bhavantyuta na vātra tu dāmbhikānām [46] (40)rūpe ime sadasatī tava vedasṛṣṭebījāṅkurāviva na cānyadarūpakasyayuktāḥ samakṣamubhayatra vicakṣante tvāṁyogena vahnimiva dāruṣu nānyataḥ syāt [47] (41)tvaṁ vāyuragniravanirviyadambu mātrāḥprāṇendriyāṇi hṛdayaṁ cidanugrahaścasarvaṁ tvameva saguṇo viguṇaśca bhūmannānyattvadasty api manovacasā niruktam [48] (42)naite guṇā na guṇino mahadādayo yesarve manaḥ prabhṛtayaḥ sahadevamartyāḥādyantavanta urugāya vidanti hi tvāmevaṁ vimṛśya sudhiyo viramanti śabdāt [49] (43)tatte’ arhattama namaḥ stutikarmapūjāḥkarma smṛtiścaraṇayoḥ śravaṇaṁ kathāyāmsaṁsevayā tvayi vineti ṣaḍaṅgayā kiṁbhaktiṁ janaḥ paramahaṁsagatau labheta [50]

    (1)brahmadayah suragana munayo’ atha siddhahsattvaikatanagatayo vacasam pravahaihnaradhitum purugunairadhunapi pipruhkim tostumarhati sa me harirugrajateh [8] (2)manye dhanabhijanarupatapahsrutaujastejah prabhavabalapaurusabuddhi yogahnaradhanaya hi bhavanti parasya pumsobhaktya tutosa bhagavangajayuthapaya [9] (3)vipraddvisadgunayutadaravindanabhapadaravindavimukhatsvapacam varisthammanye tadarpitamanovacanehitarthapranam punati sa kulam na tu bhurimanah [10] (4)naivatmanah prabhurayam nijalabhapurnomanam janadavidusah karuno vrniteyadyajjano bhagavate vidadhita manamtaccatmane pratimukhasya yatha mukhasrih [11] (5)tasmadaham vigataviklava isvarasyasarvatmana mahi grnami yatha manisamnico’ ajaya gunavisargamanupravistahpuyeta yena hi pumananuvarnitena [12] (6)sarve hyami vidhikarastava sattvadhamnobrahmadayo vayamivesa na codvijantahksemaya bhutaya utatmasukhaya casyavikriditam bhagavato ruciravataraih [13] (7)tad yaccha manyumasurasca hatastvayadyamodeta sadhurapi vrscikasarpahatyalokasca nirvrtimitah pratiyanti sarverupam nrsimha vibhayaya janah smaranti [14] (8)naham bibhemyajita te’ atibhayanakasyajihvarkanetrabhrukutirabhasogradamstratantrasrajahksatajakesarasankukarnannirhradabhitadigibhadaribhinnakhagrat [15] (9)trasto’ asmyaham krpanavatsala duhsahograsamsaracakrakadanadgrasatam pranitahbaddhah svakarmabhirusattama te’ anghrimulamprito’ apavargasaranam hvayase kada nu [16] (10)yasmatpriyapriyaviyogasamyogajanmasokagnina sakalayonisu dahyamanahduhkhausadham tadapi duhkhamataddhiyahambhumanbhramami vada me tava dasyayogam [17] (11)so’ aham priyasya suhrdah paradevatayalilakathastava nrsimha virincagitahanjastitarmyanugrnangunavipramuktodurgani te padayugalayahamsasangah [18] (12)balasya neha saranam pitarau nrsimhanartasya cagadamudanvati majjato nauhtaptasya tatpratividhirya ihanjasestastavadvibho tanubhrtam tvadupeksitanam [19] (13)yasminyato yarhi yena ca yasya yasmadyasmai yatha yaduta yastvaparah paro vabhavah karoti vikaroti prthaksvabhavahsancoditastadakhilam bhavatah svarupam [20] (14)maya manah srjati karmamayam baliyahkalena coditagunanumatena pumsahchandomayam yadajayarpitasodasaramsamsaracakramaja ko’ atitarettvadanyah [21] (15)sa tvam hi nityavijitatmagunah svadhamnakalo vasikrtavisrjyavisargasaktihcakre visrstamajayesvara sodasarenispidyamanamupakarsa vibho prapannam [22] (16)drsta maya divi vibho’ akhiladhisnyapanamayuh sriyo vibhava icchati yanjano’ ayamye’ asmatpituh kupitahasavijrmbhitabhruvisphurjitena lulitah sa tu te nirastah [23] (17)tasmadamustanubhrtamahamasiso’ ajnaayuh sriyam vibhavamaindriyamavirincyatnecchami te vilulitanuruvikramenakalatmanopanaya mam nijabhrtyaparsvam [24] (18)kutrasisah srutisukha mrgatrsnirupahkvedam kalevaramasesarujam virohahnirvidyate na tu jano yadapiti vidvankamanalam madhulavaih samayandurapaih [25] (19)kvaham rajahprabhava isa tamo’ adhike’ asminjatah suretarakule kva tavanukampana brahmano na tu bhavasya na vai ramayayanme’ arpitah sirasi padmakarah prasadah [26] (20)naisa paravaramatirbhavato nanu syajjantoryathatmasuhrdo jagatastathapisamsevaya surataroriva te prasadahsevanurupamudayo na paravaratvam [27] (21)evam janam nipatitam prabhavahikupekamabhikamamanu yah prapatanprasangatkrtvatmasatsurarsina bhagavangrhitahso’ aham katham nu visrje tava bhrtyasevam [28] (22)matpranaraksanamananta piturvadhascamanye svabhrtyarsivakyamrtam vidhatumkhadgam pragrhya yadavocadasadvidhitsustvamisvaro madaparo’ avatu kam harami [29] (23)ekastvameva jagadetamamusya yattvamadyantayoh prthagavasyasi madhyatascasrstva gunavyatikaram nijamayayedamnaneva tairavasitastadanupravistah [30] (24)tvamva idam sadasadisa bhavamstato’ anyomaya yadatmaparabuddhiriyam hyaparthayadyasya janma nidhanam sthitiriksanam catadvaitadeva vasukalavadastitarvoh [31] (25)nyasyedamatmani jagadvilayambumadhyesesetmana nijasukhanubhavo nirihahyogena militadrgatmanipitanidrasturye sthito na tu tamo na gunamsca yunkse [32] (26)tasyaiva te vapuridam nijakalasaktyasancoditaprakrtidharmana atmagudhamambhasyanantasayanadviramatsamadhernabherabhutsvakanikavatavanmahabjam [33] (27)tatsambhavah kavirato’ anyadapasyamanastvam bijamatmani tatam sa bahirvicintyanavindadabdasatamapsu nimajjamanojate’ ankure kathamuhopalabheta bijam [34] (28)sa tvatmayonirativismita asrito’ abjamkalena tivratapasa parisuddhabhavahtvamatmanisa bhuvi gandhamivatisuksmambhutendriyasayamaye vitatam dadarsa [35] (29)evam sahasravadananghrisirahkarorunasadyakarnanayanabharanayudhadhyammayamayam sadupalaksitasannivesamdrstva mahapurusamapa mudam virincah [36] (30)tasmai bhavanhayasirastanuvam hi bibhradvedadruhavatibalau madhukaitabhakhyauhatvanayacchrutiganamsca rajastamascasattvam tava priyatamam tanumamananti [37] (31)ittham nrtiryagrsidevajhasavatarairlokanvibhavayasi hamsi jagatpratipandharmam mahapurusa pasi yuganuvrttamchannah kalau yadabhavastriyugo’ atha sa tvam [38] (32)naitanmanastava kathasu vikunthanathasampriyate duritadustamasadhu tivramkamaturam harsasokabhayaisanartamtasminkatham tava gatim vimrsami dinah [39] (33)jihvaikato’ acyuta vikarsati mavitrptasisno’ anyatastvagudaram sravanam kutascitghrano’ anyatascapaladrkkva ca karmasaktirbahvyah sapatnya iva gehapatim lunanti [40] (34)evam svakarmapatitam bhavavaitaranyamanyonyajanmamaranasanabhitabhitampasyanjanam svaparavigrahavairamaitramhanteti paracara piprhi mudhamadya [41] (35)ko nvatra te’ akhilaguro bhagavanprayasauttarane’ asya bhavasambhavalopahetohmudhesu vai mahadanugraha artabandhokim tena te priyajanananusevatam nah [42] (36)naivodvije para duratyayavaitaranyastvadviryagayanamahamrtamagnacittahsoce tato vimukhacetasa indriyarthamayasukhaya bharamudvahato vimudhan [43] (37)prayena deva munayah svavimuktikamamaunam caranti vijane na pararthanisthahnaitanvihaya krpananvimumuksa ekonanyam tvadasya saranam bhramato’ anupasye [44] (38)yanmaithunadigrhamedhisukham hi tucchamkanduyanena karayoriva duhkhaduhkhamtrpyanti neha krpana bahuduhkhabhajahkandutivanmanasijam visaheta dhirah [45] (39)maunavratasrutatapo’ adhyayanasvadharmavyakhyarahojapasamadhaya apavargyahprayah param purusa te tvajitendriyanamvarta bhavantyuta na vatra tu dambhikanam [46] (40)rupe ime sadasati tava vedasrstebijankuraviva na canyadarupakasyayuktah samaksamubhayatra vicaksante tvamyogena vahnimiva darusu nanyatah syat [47] (41)tvam vayuragniravanirviyadambu matrahpranendriyani hrdayam cidanugrahascasarvam tvameva saguno vigunasca bhumannanyattvadasty api manovacasa niruktam [48] (42)naite guna na gunino mahadadayo yesarve manah prabhrtayah sahadevamartyahadyantavanta urugaya vidanti hi tvamevam vimrsya sudhiyo viramanti sabdat [49] (43)tatte’ arhattama namah stutikarmapujahkarma smrtiscaranayoh sravanam kathayamsamsevaya tvayi vineti sadangaya kimbhaktim janah paramahamsagatau labheta [50]

    (1)ब्रह्मादयः सुरगणा मुनयोऽ अथ सिद्धाःसत्त्वैकतानगतयो वचसां प्रवाहैःनाराधितुं पुरुगुणैरधुनापि पिप्रुःकिं तोष्टुमर्हति स मे हरिरुग्रजातेः [8] (2)मन्ये धनाभिजनरूपतपःश्रुतौजस्तेजः प्रभावबलपौरुषबुद्धि योगाःनाराधनाय हि भवन्ति परस्य पुंसोभक्त्या तुतोष भगवान्गजयूथपाय [9] (3)विप्राद्द्विषड्गुणयुतादरविन्दनाभपादारविन्दविमुखात्श्वपचं वरिष्ठम्मन्ये तदर्पितमनोवचनेहितार्थप्राणं पुनाति स कुलं न तु भूरिमानः [10] (4)नैवात्मनः प्रभुरयं निजलाभपूर्णोमानं जनादविदुषः करुणो वृणीतेयद्यज्जनो भगवते विदधीत मानंतच्चात्मने प्रतिमुखस्य यथा मुखश्रीः [11] (5)तस्मादहं विगतविक्लव ईश्वरस्यसर्वात्मना महि गृणामि यथा मनीषम्नीचोऽ अजया गुणविसर्गमनुप्रविष्टःपूयेत येन हि पुमाननुवर्णितेन [12] (6)सर्वे ह्यमी विधिकरास्तव सत्त्वधाम्नोब्रह्मादयो वयमिवेश न चोद्विजन्तःक्षेमाय भूतय उतात्मसुखाय चास्यविक्रीडितं भगवतो रुचिरावतारैः [13] (7)तद यच्छ मन्युमसुरश्च हतस्त्वयाद्यमोदेत साधुरपि वृश्चिकसर्पहत्यालोकाश्च निर्वृतिमिताः प्रतियन्ति सर्वेरूपं नृसिंह विभयाय जनाः स्मरन्ति [14] (8)नाहं बिभेम्यजित तेऽ अतिभयानकास्यजिह्वार्कनेत्रभ्रुकुटीरभसोग्रदंष्ट्रातान्त्रस्रजःक्षतजकेशरशङ्कुकर्णान्निर्ह्रादभीतदिगिभादरिभिन्नखाग्रात [15] (9)त्रस्तोऽ अस्म्यहं कृपणवत्सल दुःसहोग्रसंसारचक्रकदनाद्ग्रसतां प्रणीतःबद्धः स्वकर्मभिरुशत्तम तेऽ अङ्घ्रिमूलंप्रीतोऽ अपवर्गशरणं ह्वयसे कदा नु [16] (10)यस्मात्प्रियाप्रियवियोगसंयोगजन्मशोकाग्निना सकलयोनिषु दह्यमानःदुःखौषधं तदपि दुःखमतद्धियाहंभूमन्भ्रमामि वद मे तव दास्ययोगम [17] (11)सोऽ अहं प्रियस्य सुहृदः परदेवतायालीलाकथास्तव नृसिंह विरिञ्चगीताःअञ्जस्तितर्म्यनुगृणन्गुणविप्रमुक्तोदुर्गाणि ते पदयुगालयहंससङ्गः [18] (12)बालस्य नेह शरणं पितरौ नृसिंहनार्तस्य चागदमुदन्वति मज्जतो नौःतप्तस्य तत्प्रतिविधिर्य इहाञ्जसेष्टस्तावद्विभो तनुभृतां त्वदुपेक्षितानाम [19] (13)यस्मिन्यतो यर्हि येन च यस्य यस्माद्यस्मै यथा यदुत यस्त्वपरः परो वाभावः करोति विकरोति पृथक्स्वभावःसञ्चोदितस्तदखिलं भवतः स्वरूपम [20] (14)माया मनः सृजति कर्ममयं बलीयःकालेन चोदितगुणानुमतेन पुंसःछन्दोमयं यदजयार्पितषोडशारंसंसारचक्रमज कोऽ अतितरेत्त्वदन्यः [21] (15)स त्वं हि नित्यविजितात्मगुणः स्वधाम्नाकालो वशीकृतविसृज्यविसर्गशक्तिःचक्रे विसृष्टमजयेश्वर षोडशारेनिष्पीड्यमानमुपकर्ष विभो प्रपन्नम [22] (16)दृष्टा मया दिवि विभोऽ अखिलधिष्ण्यपानामायुः श्रियो विभव इच्छति यान्जनोऽ अयम्येऽ अस्मत्पितुः कुपितहासविजृम्भितभ्रूविस्फूर्जितेन लुलिताः स तु ते निरस्तः [23] (17)तस्मादमूस्तनुभृतामहमाशिषोऽ अज्ञआयुः श्रियं विभवमैन्द्रियमाविरिञ्च्यात्नेच्छामि ते विलुलितानुरुविक्रमेणकालात्मनोपनय मां निजभृत्यपार्श्वम [24] (18)कुत्राशिषः श्रुतिसुखा मृगतृष्णिरूपाःक्वेदं कलेवरमशेषरुजां विरोहःनिर्विद्यते न तु जनो यदपीति विद्वान्कामानलं मधुलवैः शमयन्दुरापैः [25] (19)क्वाहं रजःप्रभव ईश तमोऽ अधिकेऽ अस्मिन्जातः सुरेतरकुले क्व तवानुकम्पान ब्रह्मणो न तु भवस्य न वै रमायायन्मेऽ अर्पितः शिरसि पद्मकरः प्रसादः [26] (20)नैषा परावरमतिर्भवतो ननु स्याज्जन्तोर्यथात्मसुहृदो जगतस्तथापिसंसेवया सुरतरोरिव ते प्रसादःसेवानुरूपमुदयो न परावरत्वम [27] (21)एवं जनं निपतितं प्रभवाहिकूपेकामाभिकाममनु यः प्रपतन्प्रसङ्गात्कृत्वात्मसात्सुरर्षिणा भगवन्गृहीतःसोऽ अहं कथं नु विसृजे तव भृत्यसेवाम [28] (22)मत्प्राणरक्षणमनन्त पितुर्वधश्चमन्ये स्वभृत्यऋषिवाक्यमृतं विधातुम्खड्गं प्रगृह्य यदवोचदसद्विधित्सुस्त्वामीश्वरो मदपरोऽ अवतु कं हरामि [29] (23)एकस्त्वमेव जगदेतममुष्य यत्त्वमाद्यन्तयोः पृथगवस्यसि मध्यतश्चसृष्ट्वा गुणव्यतिकरं निजमाययेदंनानेव तैरवसितस्तदनुप्रविष्टः [30] (24)त्वम्वा इदं सदसदीश भवांस्ततोऽ अन्योमाया यदात्मपरबुद्धिरियं ह्यपार्थायद्यस्य जन्म निधनं स्थितिरीक्षणं चतद्वैतदेव वसुकालवदष्टितर्वोः [31] (25)न्यस्येदमात्मनि जगद्विलयाम्बुमध्येशेषेत्मना निजसुखानुभवो निरीहःयोगेन मीलितदृगात्मनिपीतनिद्रस्तुर्ये स्थितो न तु तमो न गुणांश्च युङ्क्षे [32] (26)तस्यैव ते वपुरिदं निजकालशक्त्यासञ्चोदितप्रकृतिधर्मण आत्मगूढमम्भस्यनन्तशयनाद्विरमत्समाधेर्नाभेरभूत्स्वकणिकावटवन्महाब्जम [33] (27)तत्सम्भवः कविरतोऽ अन्यदपश्यमानस्त्वां बीजमात्मनि ततं स बहिर्विचिन्त्यनाविन्ददब्दशतमप्सु निमज्जमानोजातेऽ अङ्कुरे कथमुहोपलभेत बीजम [34] (28)स त्वात्मयोनिरतिविस्मित आश्रितोऽ अब्जंकालेन तीव्रतपसा परिशुद्धभावःत्वामात्मनीश भुवि गन्धमिवातिसूक्ष्मंभूतेन्द्रियाशयमये विततं ददर्श [35] (29)एवं सहस्रवदनाङ्घ्रिशिरःकरोरुनासाद्यकर्णनयनाभरणायुधाढ्यम्मायामयं सदुपलक्षितसन्निवेशंदृष्ट्वा महापुरुषमाप मुदं विरिञ्चः [36] (30)तस्मै भवान्हयशिरस्तनुवं हि बिभ्रद्वेदद्रुहावतिबलौ मधुकैटभाख्यौहत्वानयच्छ्रुतिगणांश्च रजस्तमश्चसत्त्वं तव प्रियतमां तनुमामनन्ति [37] (31)इत्थं नृतिर्यगृषिदेवझषावतारैर्लोकान्विभावयसि हंसि जगत्प्रतीपान्धर्मं महापुरुष पासि युगानुवृत्तंछन्नः कलौ यदभवस्त्रियुगोऽ अथ स त्वम [38] (32)नैतन्मनस्तव कथासु विकुण्ठनाथसम्प्रीयते दुरितदुष्टमसाधु तीव्रम्कामातुरं हर्षशोकभयैषणार्तंतस्मिन्कथं तव गतिं विमृशामि दीनः [39] (33)जिह्वैकतोऽ अच्युत विकर्षति मावितृप्ताशिश्नोऽ अन्यतस्त्वगुदरं श्रवणं कुतश्चित्घ्राणोऽ अन्यतश्चपलदृक्क्व च कर्मशक्तिर्बह्व्यः सपत्न्य इव गेहपतिं लुनन्ति [40] (34)एवं स्वकर्मपतितं भववैतरण्यामन्योन्यजन्ममरणाशनभीतभीतम्पश्यन्जनं स्वपरविग्रहवैरमैत्रंहन्तेति पारचर पीपृहि मूढमद्य [41] (35)को न्वत्र तेऽ अखिलगुरो भगवन्प्रयासौत्तारणेऽ अस्य भवसम्भवलोपहेतोःमूढेषु वै महदनुग्रह आर्तबन्धोकिं तेन ते प्रियजनाननुसेवतां नः [42] (36)नैवोद्विजे पर दुरत्ययवैतरण्यास्त्वद्वीर्यगायनमहामृतमग्नचित्तःशोचे ततो विमुखचेतस इन्द्रियार्थमायासुखाय भरमुद्वहतो विमूढान [43] (37)प्रायेण देव मुनयः स्वविमुक्तिकामामौनं चरन्ति विजने न परार्थनिष्ठाःनैतान्विहाय कृपणान्विमुमुक्ष एकोनान्यं त्वदस्य शरणं भ्रमतोऽ अनुपश्ये [44] (38)यन्मैथुनादिगृहमेधिसुखं हि तुच्छंकण्डूयनेन करयोरिव दुःखदुःखम्तृप्यन्ति नेह कृपणा बहुदुःखभाजःकण्डूतिवन्मनसिजं विषहेत धीरः [45] (39)मौनव्रतश्रुततपोऽ अध्ययनस्वधर्मव्याख्यारहोजपसमाधय आपवर्ग्याःप्रायः परं पुरुष ते त्वजितेन्द्रियाणांवार्ता भवन्त्युत न वात्र तु दाम्भिकानाम [46] (40)रूपे इमे सदसती तव वेदसृष्टेबीजाङ्कुराविव न चान्यदरूपकस्ययुक्ताः समक्षमुभयत्र विचक्षन्ते त्वांयोगेन वह्निमिव दारुषु नान्यतः स्यात [47] (41)त्वं वायुरग्निरवनिर्वियदम्बु मात्राःप्राणेन्द्रियाणि हृदयं चिदनुग्रहश्चसर्वं त्वमेव सगुणो विगुणश्च भूमन्नान्यत्त्वदस्त्य अपि मनोवचसा निरुक्तम [48] (42)नैते गुणा न गुणिनो महदादयो येसर्वे मनः प्रभृतयः सहदेवमर्त्याःआद्यन्तवन्त उरुगाय विदन्ति हि त्वामेवं विमृश्य सुधियो विरमन्ति शब्दात [49] (43)तत्तेऽ अर्हत्तम नमः स्तुतिकर्मपूजाःकर्म स्मृतिश्चरणयोः श्रवणं कथायाम्संसेवया त्वयि विनेति षडङ्गया किंभक्तिं जनः परमहंसगतौ लभेत [50]

    Prahlāda Mahārāja prayed: How is it possible for me, who have been born in a family of asuras, to offer suitable prayers to satisfy the Supreme Lord? Even until now, all the demigods, headed by Lord Brahmā, and all the saintly persons, could not satisfy the Lord by streams of excellent words, although such persons are very qualified, being in the mode of goodness. Then what is to be said of me? I am not at all qualified. [8]